مقدمه دفتر

مقدمه مترجم

در مدح مولا عليه‌السلام

مقدمه مؤلف

فصل اوّل: قضايائي كه با استفاده از اسلوبي ابتكراي حقيقت واقعه را كشف نموده به طوري كه منكر بناچار اعتراف نموده است

1. زني كه فرزند خويش را انكار مي‌كرد

2. مولا و غلام مشتبه شدند

3. دو مادر و يك فرزند!

فصل دوّم: قضايايي كه نيرنگ حيله‌گران را آشكار نموده است

1. توطئه‌اي كه فاش گرديد

2. نيرنگ زني حليه‌گر!

فصل سوم: قضايايي كه با به كار بردن نقشه‌هايي ابتكاري و دقيق از نگاشتن اقارير...

1. تفرقه بين گواهان و كشف جرم

2. سفري كه بازگشتي نداشت

3. حيله‌گري با اميرالمؤمنين!

فصل چهارم: قضايايي كه مدعّي را در حدود شرعي از اقرار منع و به انكار ترغيب نموده است

1. مردي كه به زناي خود اقرار كرد!

2. زني كه از عذاب آخرت مي‌ترسيد

3. حدّ لواط

فصل پنجم: قضاوتهاي آن حضرت(ع) در موارد كه واقع كاملا مشتبه بوده است

1. زد و خورد در حال مستي

2. يك نفر در آب غرق شد

3. طعمه شير

4. نشگون

5. وديعه

6. اقرار

7. تقسيم به نسبت شهود

فصل ششم: قضاياي كه ظاهر قضيّه با واقع مختلف بوده است

1. زني حيله‌گر

2. مردم آزاري

فصل هفتم: قضايايي كه داراي احكام متعدد بوده و در ظاهر يك حكم توهم شده است

1. حكمهاي گوناگون

2. زناي نابالغ

3. اشتباه عمر!

4. اقرار از روي تهديد

5. اهميت بيت المال

6. زنداني كردن دزد

7. عفو از حدّ

8. حيوان سركش!

فصل هشتم: قضايايي كه به صورت ظاهر داخل در موضوعي بوده و واقعاً خارج بوده است

1. پدر و مادر سياه و فرزند سفيد!

2. فرزند از توست

3. استدلال به قرآن

4. آبستني دختر

5. اتهام به زنا

6. اجبار به زنا

7. بر سه دسته تكليفي نيست

8. معذوريت

9. مفهوم سخن

فصل نهم: قضايايي كه احكام متعدد داشته و كوته‌فكران بيش از يك حكم نفهميده‌اند

1. كيفر لواط شده

2. كيفر ميگساري در ماه رمضان

فصل دهم: احكام قضاياي مشتبه

1. پيشواي نااهلان

2. گواه مرد خصي

3. مخالفت مغرضانه

4. بازي دو كودك

5. وصيّت به ثلث

6. ديه فرزند به عهده توست

7. تخبير در حق

8. تأخير حدّ

9. تأديب

10. آزمايش ادّعا

11. من هم بيش از اين پاسخي نداشتم

12. چنين حنايتي در اين نواحي روي نداده

13. اينجا بايست تا علي بيايد

14. شماره طلاقهاي كنيزان

15. عثمان ندانست

16. فرق سگ و گوسفند

17. تطهير گوسفندي كه از شير خوك خورده

18. نذر مشكل

19. تكرار بر مستمندان

20. مجازات

21. قصاص يا غرامت

22. ماهي در شكم ماهي ديگر

23. پاك كردن حيوان نجاستخوار

24. كشتن سريع

25. تدليس

26. فسخ عقد

27. حكم عنين

28. ازدواج با مادر زن

29. زنت را تنبيه كن

30. نتيجه اسلام زني مجوسي

31. شرط مخالفت با سنت

32. طلاق قبل از مباشرت

33. مجازات كفن دزد

34. حبس با شكنجه

35. شرط صحت ايلاء

36. قرار داد مكاتبه

37. فروختن كنيزان( ام ولد)

38. آزادي اوّل فرزند

39. چشم مي‌بيند و دست مي‌گيرد

40. انتقال وصيّت

41. اشتباه در تعيين دزد

42. پيشرو حاجيان

43. گواهي دزد توبه‌كار

44. علي(ع) بر‌خلاف تو حكم كرده!

45. ازادي از ثلث

46. مستحقيّن ديه مقتول

47. ميراث بردن مرد از زن

48. اشتباه موضوع

49. شرط باطل

50. مخالفت با شرط

51. عقوبتي شديد، بنده را آزاد مي‌كند

52. حدّ زنا و تهمت

53. مسلمان محترم است

54. در اجراي حدّ هيج انتظاري نيست

55. اشتباه در قطع دست

56. دزدي از غنائم

57. بريدن دست سارق

58. تفضيلي مربوط به حدّ دزدي

59. بر چهار دسته قطعي نيست

60. غلام بيت المال

61. اجراي سه حدّ

62. در جنايتهاي استخواني قصاص نيست

63. قصاص از اشتباه قنبر

64. مدت پرداخت ديه

65. ضمانت مجري حدّ

66. تهمت

67. شرطي كه فروشنده نمود

68. ضمانت غلام و كودك عاريه

69. حريم

70. خطاي بني اميه

71. تازيانه دو سر

72. تفضيلي دقيق

73. فرزندان نابالغ

74. اين هم دردي است

75. گواهي يهود

76. گواهي انصار

77. تهمت به يكديگر

78. ارش بكارت

79. هتاكي

80. فروختن صيد ماهي

81. نذري در طواف

82. نيابت در حج

83. مولا ضامن است

84. قصاص

85. استمداد عمر از اميرالمؤمنين(ع)

86. بچه زنده در شكم مادر مرده

87. مرد ناخوانده

88. قانون اسلام

89. سوختن به آبگوشت

90. ديه گره‌هاي انگشتان

91. استدلال به عمل علي(ع)

92. حيوان موطوئه

93. قرباني پسر

94. دقت در آزمايش

95. تقسيم تركه ميت

96.تقسيم تركه ميت

97. قصاص تنها با آهن

98. بين پدر و فرزند ربا نيست

99. بي‌وفايي دنيا

100. نوعي قصاص

فصل يازدهم: پاسخ و پرسش‌ها دشوار

1. خطبه بدون الف

2. خطبه بدون نقطعه

3. دوستي و دشمني، حفظ و نسيان، خواب درست و نادرست

4. اهميّت زبان

5. آميزش و نتيجه ان

6. معناي توحيد و عدل

7. جاي بهشت‌ها در روز قيامت

8. از قضاي خدا به قدرش فرار مي‌كنم

9. قضا و قدر

10. عمر به علي(ع) اشاره كرد

11. هر طرف روي خداست

12. تو گمشده ما هستي

13. معناي روح

14. اينجا صندوق علم است

15. فلسفه بعضي از افعال نماز

16. تكبيرات افتتاحيه

17. نشانه خدا

18. نسبت يگانگي به خداوند

19. پرسشهاي اسقف نجران

20. اساف و نائله

21. قيافه شناسي

22. مالك اصلي خداست

23. تعريف عاقل

24. ما ملك خداييم

25. معناي قرء

26. نعمتهاي الهي

27. اين احمقان!

28. پرسشهاي عمر از علي(ع)

29. سؤال ابن كوا

30. سوره هود

31. هفت سؤال

32. واجب و واجب‌تر و ...

33. برادر ثقه و برادر تبسِمي

34. معناي حنّان و منّان

35. اختلاف سنّ دو برادر دو قلو

36. پسر بزرگتر از پدر!

37. ساعتي از نه شب است و نه از روز

38. خواص نفوس

39. معناي قدر

40. زندگي خوش

41. عدل و احسان

42. عدل از جود برتر است

43. فصيح‌ترين مردم

فصل دوازدهم: پاسخ پرسشهاي لغزي

1. سؤالات كعب الاحبا

2. سؤالات ابن كوا

3. سؤالات يهودي

4. سؤالات رأس الجالوت

5. سؤالات گروهي از يهود

6. سؤالات قيصر

7. پاسخ اعداد

8. عمر از سخنان خذيفه برآشفت!

9. چنين كسي كه از اولياء الله است

10. يونس در شكم ماهي

11. عصاي موسي

12. پرنده عيسي

13. ستمگران

فصل سيزدهم: پاسخ مسائل دشوار

1. عجيب‌تر از همه

2. زني كه در شب ازدواج براي شوهر پسر زاييد!

3. ازدواج زن شوهر‌درا!

4. عبادت عقوبت اور

5. باطل بودن عبادت از پاك‌ترين جاها

فصل چهارم: ابتكار در علوم ادبي

1. صرف و نحو

2. لغت

3. فصاحت و بلاغت

فصل پانزدهم: نكات جغرافيائي

1. تقسيم عادلانه

2. تقسيم شتر‌ها

3. عدد عجيب

4. تقسيم بيت المال

5. تبديل يك هشتم به يك نهم

6. مسأله ديناريه

7. پاسخ تو را مي‌دانم

8. مدت خواب اصحاب كهف

فصل هفدهم: هيئت و نجوم

1. جوّ

2. حركت زمين

3. حركات زمين

4. مه و خورشيد و فلك

5. آموختن نجوم

فصل هيجدهم: طب و بهداشت

فصل نوزدهم: كيميا و صنعت

1. صنعت

2. كيميا

فصل بيستم: خط و خياطي

1. خط

2. خياطي

فصل بيست و يكم: استنباط حكم از آثار طبيعت

1. تشخيص فرزند

2. نشانه بلوغ پسر

3. رشد كودك

4. حيوان تخم‌گذار و بچه‌زا

5. آزمايش عنن

6. نوعي ديگر

7. تكيه بر دست

8. تدبير

9. مبارزه عقل و جنون

10. دستور

11. غريزه جنسي

12. تأثير آفتاب در بدن

13. انتخاب زن شيرده

14. زيبايي

فصل بيست و دوم: مخلوقات عجيبه

1. راه تشخيص

2. عمر استمداد طلبيد

3. نشانه مردي و زني

4. دو كودك بهم چسبيده

فصل بيست و سوم: قرعه

1. معناي جزء

2. معناي سهم

3. معناي قديم

4. معناي حين

5. معناي شيء

6. معناي سفله

7. معناي لا شيء

8. معناي زمان

9. معناي اكره و اجبار

10. معناي قامت

فصل بيست و پنجم: جنگ و حماسه

فصل بيست و ششم: دفع شبهه

1. اجزاي حرام گوسفند

2. حيا و عفت زنان

3. اسكات

4. اعور

فصل بيست و هفتم: بيان حكمت

1. موجودات زنده در آب و هوا

2. خطاي عمر

3. نفع و زيان حجر الأسود

فصل بيست و هشتم: موارد كه اقامه گواه ممكن نبوده

1. آزمايش كري

2. آزمايش بينايي و بويايي و گويايي

3. شعف بينايي

4. ضعف بينايي هر دو چشم

5. آزمايش عنن

6. نقص زبان

فصل بيست و نهم: سوگند خاص

1. سوگند دادن لال

2. سوگند دادن ظالم

فصل سي‌ام: راه علاج

1. كور كردن با آيينه

2. وزن زنجير

3. تدبير

4. سوگند مشكل

5. وزن در

6. عيبي در تنفس

فصل سي و يكم: وجه استنباط

1. دارويي از قرآن

2. استغفار

3. امان از عذاب خدا

4. اجر و مزد

5. زهد

6.خوف و رجاء

فصل سي و دوم: پاسخهاي عاميانه

1. مسافت خاور و باختر

2. حساب

3. رزق

4. فرق حق و باطل

5. فاصله آسمان و زمين

6. مزه آب

فصل سي و سوم: قواعد فقهي

1. ماهي بدون پولك

2. پرنده حرام گوشت

3. حيوان حرام گوشت

4. صيد

5. آلت ذبح

6. استصحاب

7. نيّت خير

فصل سي و چهارم: جنايات حيوانات

1. پيامبر(ص) در حق علي(ع) دعا كرد

2. در اسلام ضرر نيست

3. علي(ع) ستمگر نيست

4. ضرر بر كشتزار

5. جنايات سگ

6. ضمانت اهل خانه

7. حيوان سر‌كش

8. تفضيل

9. ضمانت راكب و قائد حيوان

فصل سي و پنجم: حريم‌ها

فصل سي و ششم: قرارداد‌ها

فصل سي و هفتم: تأديبات

1. نوعي داوري

2. كودك يتيم

3. تأديب قماربازان

4. تنبيه

5. از وظايف امام

6. جوان سفيه

7. علاج

8. افسانه گو در مسجد

9. تازه مسلمان

10. فرياد‌رس آمد

فصل سي و هشتم: استناد به كتاب و سنّت

1. ديه مستحب

2. عمل مستحب

3. بازگشت سه عمل

4. نعلين زرد

5. آزمايش الهي

6. عثمان برخاست

7. سفره حج

8. آثار گناه

9. احكام ناحق شريح

فصل سي و نهم: استناد به كتب آسماني

1. نوعي مجازات

2. خبر دادن از كتب اديان ديگر

فصل چهلم: جكم برخلاف ديگران

1. گرمابه

2. لذيذ‌ترين گوشت‌ها

3. عثمان مخالف كرد

4. بخيل‌ از ظالم معذور‌تر است

5. عمل اهل باطل

6. قبر هود و يهودا

7. حكم طلاقهاي سابق

فصل چهل و يكم: مدعي بين دو محذور

فصل چهل و دوم: اقرار

1. اقرار ضمني

2. استنباط از وصيت

فصل چهل و سوّم: حكم از روي لوزم خفي

1. اين حكم خداست

2. داستان قدامه

3. تفضيلي درباره فدا كردن

4. نشانه جهاد‌كنند‌گان

فصل چهل و چهارم: رازهاي پنهان

1. زن بدكار

2.اثر وضعي

3. تأثير استخوان

4. آب فرات

فصل چهل و پنجم: مثل

1. اتمام حجت علي(ع)

2. زيان زدن به خود

فصل چهل و ششم: فلسفه حكم

1. دين ملحد

2. اثار شراب نوشي

3. حدّ شارب الخمر

4. عمر اعتراف كرد

فصل چهل و هفتم: تدارك

1. جلوگيري از دو دفعه قصاص

2. اتهام به قتل

فصل چهل و هشتم: نكته‌ها

1. دانش كسبي و غريزي

2. ماهرترين شعراء

3. اخلاق وكردار قريش

4. بهار و پاييز

5. راه بحث كردن

6. قبيله باهله

فصل چهل و نهم: سياست

1. راهنمايي اميرمؤمنان(ع)

2. جنگ روميان

3. اسيران عراقي

4. ابتداي تاريخ

5. مصرف از بيت المال

6. تقسيم ميراث

7. بهار كسري

فصل پنجاهم: بيان منشأ اشتباه

1. پرچم سياه

2. فريبكاري

3. مسح بر كفش

فصل پنجاه و يكم: حد غلات و خوارج

1. كيفر غلات

2. پروردگار من و شما خداست

3. من هم بنده خدايم

4. پيدايش غلات

5. دو رويه مختلف

6. اسيران شامي

7. آزادي اسراي شامي

8. فدا از بيت المال

فصل پنجاه و دوم: توضيح

1. در سقيفه چه گذشت؟

2. عوال الناس

3. فاصله حق و باطل

4. سرزمين كربلا

5. پرهيز از فتنه

فصل پنجاه و سوم: معجزات و كرامات

1. زني كه خواست با پسر خود ازدواج كند

2. ماجراي شگفت‌آور

3. دختري كه به زنا متهم شد

4. داستان جويريه

فصل پنجاه و پنجم: قضايايي كه مدعي عليه را ذيحق نموده

خاتمه: پاره‌اي از قضايا و رفتار و گفتار خلفا به نقل از تاريخ عامه و ...

1. اولين و آخرين فتنه

2. حسرت ابوبكر

3. ابوبكر دست مهمان را قطع كرد

4. ابوبكر و حكم قسامه

5. ابوبكو حكم ميراث اجداد

6. عمرو خرافات جاهليت

7. عمرو شيوه كشف جرم او

8.حكم عمر درباره نژاد خروس

9. عمرو سنن شرعي

10. سؤال از عمر از نسل بني آدم

11. عمرو اشعار عرب

12. زني كه عمر را رهنمايي كرد!

13. زني كه از شوهرش شكايت داشت

14. عمرو جوان انصاري

15. سه خطاي عمر

16. عمر و نقض احكام خويش

17. ماجراي عمر با هرمزان

18. عمر ادّعا را با سوگند پذيرفت!

19. عمر از سلّب خمس گرفت

20. عرم و تبعيضات

21. عمر و لغت

22. عمر و سوره بقره

23. عمر و آيات قرآن

24. عمر و نماز عيد

25. استنباط عمر ازآيات قرآن

26. اظهار ترديد عمر

27. حكم عمر درباره اهل فاميه

28. ديه قتل حُطا

29. عمر و حكم مجوس

30. عمر و حكم ميراث

31. گفتگوي عمر با عمار

32. عمر و فرمان رسول خدا(ص)

33. عمر حلّه معيوبي را به زبير قالب كرد

34. عمر وفات رسول خدا را انكار كد

35. علت آن انكار

36. كتك زدن بجاي تسليت گفتن

37. رفتار عمر با جارود عبدي

38. رفتار مشابه با ابّي بن كعب

39. عمر و غيلان با پسرش عبدالرحمن

40. رفتار عمر با پسرش عبدالرحمن

41. جرم عبيدالله پسر عمر

42. تازيانه به جاي هديه

43. عمر و تقاضاي اعرابي

44. ملامت بي‌جا

45. نويسنده‌ات را از كار بركنار كن!

46. به جرم سؤال از تفسير قرآن

47. من نبودم،‌دوستم بود

48. برداشت عمر

49. عمر و قيافه شناسي

50 . حكم بدون دليل

51. عمرو مسائل حقوقي

52. رسوايي دنيا از رسوايي آخرت آسانتر است

53. عمر و بيماري وبا

54. عمر و اراضي مفتوح العنوه

55. نسيان!

56. چاره انديشي!

57. خليفه‌ام با پادشاه؟!

58. مقاسمه عمر با عمّال خود

59. اقرار به حق

60. شوراي عمر

61. گفتگوي معاويه با ابن حصين

62. نظر خواهي عمر از كعب‌الاحبار

63. محاجّه عمرو ابن عباس

64. محّاجه مأمون با علماي عامّة

65. عمرو مسأله عول

66. دو متعه

67. حقش را به او باز‌گردان

68. اظهار نظر عمر درباره خلافت اميرالمؤمنين(ع)

69. تهمت و افترا

70. پاسخ كوبنده

71. تحليل گفتار عمر

72. اعمار رأي

73. نظر عثمان درباره اختيار طلاق

74. عثمان و عفو از قاتل

75. توسعه مسجد الحرام و تخريب منازل

76. عمر و صلح حديبيه

77. عمرو شورا

78. عمر رسول خدا(ص) را به عقب كشاند

79. موارد مشابه

80. مدارايي عمر با زبير

81. حمايت عمر با زبير

82. ابوبكر و فرمان قتل اميرالمؤمنين(ع)

83. ماجراي قتل مالك بن نويره

8