سومین جلد از مجموعه پنج جلدی نقد و بررسی مسائل اساسی جنگ در آثار منتشر شده ارتش و سپاه به موضوع مقابله سپاه با تهدیدات امنیتی و نظامی عراق و بی ثباتی سیاسی در کشور می پردازد.

پشت جلد کتاب مسائل اساسی جنگ جلد 3:

گسترش درگیری های نظامی امنیتی در مرزهای غربی کشور، همراه با تداوم بی ثباتی سیاسی، ماموریت های سپاه را به تدریج از انتظامی و امنیتی به مقابله با تهدیدات نظامی تغییر داد.

بر اثر این تحولات، توانمندی های ذهنی و عملیاتی و قدرت فرماندهی، ساختار و نیروهای سپاه در برابر چالش های اساسی قرار گرفت که نتیجه آن برای انقلاب، نظام و کشور و سپاه سرنوشت ساز بود.

استقرار اولیه نیروهای سپاه در مرز با عراق، تابع این نظریه بود که بدون بستن مرزها، امکان مقابله با تهدیدات امنیتی در شهر های مرزی وجود ندارد.

تجربه حضور در مرز و مشاهده تحرکات مرزی عراق، موجب هوشیاری و هشدار سپاه درباره احتمال وقوع جنگ شد.

از نظر سپاه استراتژی نظامی عراق با هدف تجزیه خوزستان و براندازی نظام، طرح ریزی شده بود، اما با مقاومت مردمی در شهرها، محاسبات عراق در حمله به ایران اغییر کرد و در نتیجه عراق از تامین اهداف نظامی خود بازماند.